Giá bản quyền World Cup tăng 15 lần sau 24 năm tại Việt Nam

Giá trị bản quyền World Cup tại Việt Nam đã trải qua mức tăng trưởng đáng kể qua các kỳ đấu, buộc các nhà đài phải thay đổi chiến lược tài chính để tiếp cận giải đấu lớn nhất hành tinh.

Tăng trưởng giá bản quyền qua các thời kỳ

Trong vòng 24 năm, giá trị bản quyền World Cup tại Việt Nam tăng gấp 15 lần. Cụ thể:

– Năm 2002: Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) sở hữu bản quyền với mức 1 triệu USD

– Năm 2010: Con số tăng lên 2,7 triệu USD

– Năm 2014: VTV chi 7 triệu USD cho bản quyền World Cup tại Brazil

– Năm 2018: Lần đầu tiên VTV chi hơn 10 triệu USD

– Năm 2022: Bản quyền World Cup Qatar đạt ngưỡng 13-15 triệu USD

– Năm 2026: Mức giá dao động khoảng 15 triệu USD

Như vậy, từ mức 1 triệu USD năm 2002, giá bản quyền đã tăng lên 15 triệu USD năm 2026, tương đương mức tăng 1.400% sau 24 năm.

Mô hình hợp tác đa phương

Từ kỳ World Cup 2018, VTV chuyển từ mô hình độc quyền sang xã hội hóa nguồn lực. Ba kỳ World Cup gần nhất chứng kiến công thức mua bản quyền rõ ràng: VTV không đàm phán một mình mà tìm kiếm hỗ trợ tài chính từ các doanh nghiệp, ngân hàng lớn.

Dữ liệu tài trợ cụ thể:

– World Cup 2018: Vingroup tài trợ 5 triệu USD cho bản quyền, thêm 1 triệu USD cho quảng cáo. Viettel cùng góp vốn và khai thác phát sóng trên hạ tầng nhà mạng, internet và di động.

– World Cup 2022: VPBank tài trợ 100 tỉ đồng cho VTV đàm phán bản quyền Qatar.

– World Cup 2026: Ba đối tác gồm Vingroup, Techcombank và VPBank cùng liên kết hậu thuẫn VTV với mức giá khoảng 15 triệu USD.

So sánh khu vực Đông Nam Á

Tình hình mua bản quyền World Cup 2026 tại Đông Nam Á cho thấy sự tương đồng và khác biệt giữa các quốc gia:

– Indonesia: Đài TVRI phát sóng miễn phí toàn bộ giải đấu theo định hướng chính phủ, với sự hậu thuẫn từ các mạnh thường quân.

– Việt Nam: Đã hoàn tất mua bản quyền với sự hỗ trợ từ 3 doanh nghiệp lớn.

– Thái Lan, Malaysia, Myanmar, Lào và Brunei: Chưa mua được bản quyền World Cup 2026.

Tại Malaysia, mức giá bản quyền FIFA đưa ra gần 50 triệu USD được xem là rào cản chính. Con số này cao gấp 3,3 lần so với mức giá tại Việt Nam (15 triệu USD). Đến nay, chưa có đơn vị nào tại Malaysia chấp nhận mức giá này.

Tại Thái Lan, nguyên nhân chính là giá FIFA đưa ra quá cao so với khả năng chi trả của các đài truyền hình. Ngoài ra, cơ quan quản lý truyền thông Thái Lan đã bỏ quy định bắt buộc phát sóng World Cup miễn phí.

Nhận định

Việc chuyển từ độc quyền tuyệt đối sang mô hình chia sẻ và xã hội hóa nguồn lực phản ánh sự trưởng thành của thị trường truyền thông Việt Nam. Hợp tác đa nền tảng (truyền hình, phát thanh, internet, di động) cùng khai thác tài nguyên đang trở thành hướng đi cấp thiết cho các đơn vị truyền thông trong bối cảnh giá bản quyền thể thao tăng phi mã.